http://lalehzaronline.com/wiki/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85_%D8%A7%D8%B1%D8%AAسیستم ارت - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-31T06:22:54Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.45.3http://lalehzaronline.com/wiki/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85_%D8%A7%D8%B1%D8%AA&diff=2305&oldid=prevLalehzaronline در ۱۱ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۳۶2026-05-11T03:36:42Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۱ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۳۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l173">خط ۱۷۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:آموزش برق صنعتی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:آموزش برق صنعتی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:سیستمهای حفاظتی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:سیستمهای حفاظتی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:آموزش فشار ضعیف]]</ins></div></td></tr>
</table>Lalehzaronlinehttp://lalehzaronline.com/wiki/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85_%D8%A7%D8%B1%D8%AA&diff=2237&oldid=prevLalehzaronline: صفحهای تازه حاوی «{{مطلب آموزشی |عنوان=سیستم ارت (Earthing System) |خلاصه=سیستم ارت یا اتصال به زمین مجموعهای از تجهیزات و روشهای مهندسی است که برای انتقال ایمن جریانهای نشتی، خطا و اضافه ولتاژ به زمین طراحی میشود. این سیستم یکی از ارکان اساسی ایمنی در تأسیسات برق...» ایجاد کرد2026-05-10T12:15:03Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{مطلب آموزشی |عنوان=سیستم ارت (Earthing System) |خلاصه=سیستم ارت یا اتصال به زمین مجموعهای از تجهیزات و روشهای مهندسی است که برای انتقال ایمن جریانهای نشتی، خطا و اضافه ولتاژ به زمین طراحی میشود. این سیستم یکی از ارکان اساسی ایمنی در تأسیسات برق...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{مطلب آموزشی<br />
|عنوان=سیستم ارت (Earthing System)<br />
|خلاصه=سیستم ارت یا اتصال به زمین مجموعهای از تجهیزات و روشهای مهندسی است که برای انتقال ایمن جریانهای نشتی، خطا و اضافه ولتاژ به زمین طراحی میشود. این سیستم یکی از ارکان اساسی ایمنی در تأسیسات برق، اتوماسیون صنعتی و سیستمهای ابزاردقیق محسوب میشود.<br />
|موضوعات=[[برق صنعتی]]، [[ایمنی الکتریکی]]، [[تابلو برق]]، [[ابزاردقیق]]، [[سیستمهای حفاظتی]]<br />
|سطح=تخصصی و حرفهای<br />
}}<br />
<br />
= سیستم ارت (Earthing System) =<br />
<br />
'''سیستم ارت''' یا '''سیستم اتصال به زمین''' یکی از مهمترین زیرساختهای ایمنی در شبکههای الکتریکی است که با هدف حفاظت از تجهیزات الکتریکی، جلوگیری از برقگرفتگی افراد و پایدارسازی ولتاژ مرجع سیستم طراحی میشود. در این سیستم، بدنه فلزی تجهیزات، نقاط مرجع مدارها و مسیرهای حفاظتی به زمین متصل میشوند تا در صورت بروز خطا، جریان الکتریکی از طریق مسیر کممقاومت به زمین تخلیه گردد.<br />
<br />
در تأسیسات صنعتی، نیروگاهها، مراکز داده، سیستمهای مخابراتی و تجهیزات [[ابزاردقیق]]، طراحی صحیح سیستم ارت نقش حیاتی در جلوگیری از آسیب به تجهیزات حساس و حفظ عملکرد پایدار سیستم دارد.<br />
<br />
== اهداف و کاربردهای سیستم ارت ==<br />
<br />
پیادهسازی سیستم اتصال به زمین در شبکههای الکتریکی با اهداف زیر انجام میشود:<br />
<br />
* حفاظت از جان انسان در برابر شوک الکتریکی<br />
* تخلیه جریانهای نشتی و جریانهای خطا<br />
* جلوگیری از افزایش ولتاژ بدنه تجهیزات<br />
* ایجاد مرجع ولتاژی پایدار برای سیستمهای اندازهگیری<br />
* تخلیه اضافه ولتاژهای ناشی از صاعقه یا کلیدزنی<br />
* کاهش نویز الکترومغناطیسی در سیستمهای [[اتوماسیون صنعتی]] و ابزاردقیق<br />
<br />
در سیستمهای کنترل و ابزار دقیق، ارت مناسب باعث کاهش خطاهای اندازهگیری و بهبود کیفیت سیگنال میشود.<br />
<br />
== انواع سیستمهای اتصال به زمین ==<br />
<br />
بر اساس استانداردهای بینالمللی (IEC 60364)، سیستمهای ارت در شبکههای قدرت به چند دسته اصلی تقسیم میشوند.<br />
<br />
=== سیستم TN ===<br />
<br />
در سیستم TN، نقطه نوترال منبع تغذیه مستقیماً به زمین متصل شده و بدنه تجهیزات از طریق هادی حفاظتی (PE) به همان نقطه متصل میشود.<br />
<br />
انواع آن شامل:<br />
<br />
* '''TN-S''' : هادی نول و هادی حفاظتی از یکدیگر جدا هستند.<br />
* '''TN-C''' : هادی حفاظتی و نول به صورت مشترک (PEN) استفاده میشوند.<br />
* '''TN-C-S''' : ترکیبی از دو روش بالا.<br />
<br />
این سیستم یکی از رایجترین روشها در شبکههای توزیع صنعتی است.<br />
<br />
=== سیستم TT ===<br />
<br />
در این سیستم، بدنه تجهیزات مصرفکننده به الکترود زمین مستقل متصل میشود و اتصال زمین منبع تغذیه از آن جدا است.<br />
<br />
ویژگی مهم این سیستم استفاده از تجهیزات حفاظتی مانند:<br />
<br />
* [[کلید محافظ جان]] (RCD)<br />
* کلیدهای نشتی جریان<br />
<br />
=== سیستم IT ===<br />
<br />
در سیستم IT، منبع تغذیه نسبت به زمین ایزوله است یا از طریق امپدانس بالا به زمین متصل میشود.<br />
<br />
ویژگیها:<br />
<br />
* تداوم سرویس بالا<br />
* مناسب برای بیمارستانها و صنایع حساس<br />
* نیازمند سیستم مانیتورینگ عایقی<br />
<br />
== اجزای اصلی سیستم ارت ==<br />
<br />
یک سیستم ارت استاندارد از چندین بخش تشکیل میشود که هر کدام نقش مشخصی در تخلیه جریان دارند.<br />
<br />
=== الکترود زمین (Earth Electrode) ===<br />
<br />
الکترود زمین قطعهای رسانا است که در خاک دفن شده و جریان الکتریکی را به زمین منتقل میکند.<br />
<br />
انواع الکترود:<br />
<br />
* میله ارت (Rod Electrode)<br />
* صفحه ارت (Plate Electrode)<br />
* تسمه یا شبکه ارت (Earth Grid)<br />
* الکترود شیمیایی<br />
<br />
در صنایع بزرگ معمولاً از شبکه ارت استفاده میشود.<br />
<br />
=== هادی ارت (Earth Conductor) ===<br />
<br />
هادی ارت مسیر انتقال جریان خطا از تجهیزات به الکترود زمین است. این هادی معمولاً از جنس مس یا فولاد گالوانیزه ساخته میشود.<br />
<br />
ویژگیهای مهم:<br />
<br />
* مقاومت الکتریکی پایین<br />
* مقاومت مکانیکی مناسب<br />
* مقاومت در برابر خوردگی<br />
<br />
=== شینه ارت (Earth Busbar) ===<br />
<br />
در [[تابلو برق]]ها از شینه ارت برای اتصال تمامی هادیهای حفاظتی استفاده میشود. این شینه معمولاً از مس ساخته شده و به سیستم ارت اصلی متصل میگردد.<br />
<br />
=== چاه ارت (Earth Pit) ===<br />
<br />
چاه ارت یک ساختار مهندسی برای ایجاد تماس مناسب بین الکترود و خاک است. در طراحی آن پارامترهای زیر اهمیت دارند:<br />
<br />
* مقاومت ویژه خاک<br />
* عمق چاه<br />
* نوع مواد کاهنده مقاومت<br />
<br />
مواد متداول برای کاهش مقاومت زمین:<br />
<br />
* بنتونیت<br />
* ذغال<br />
* نمک صنعتی<br />
<br />
== مقاومت زمین (Earth Resistance) ==<br />
<br />
یکی از مهمترین پارامترهای طراحی سیستم ارت، '''مقاومت زمین''' است که نشاندهنده میزان مقاومت مسیر تخلیه جریان به خاک میباشد.<br />
<br />
مقدار مطلوب مقاومت زمین بسته به نوع تأسیسات متفاوت است:<br />
<br />
* مراکز مخابراتی: کمتر از ۲ اهم<br />
* تجهیزات الکترونیکی حساس: کمتر از ۱ اهم<br />
* تأسیسات صنعتی عمومی: کمتر از ۵ اهم<br />
<br />
اندازهگیری مقاومت زمین معمولاً با دستگاه '''ارت تستر''' و روشهای زیر انجام میشود:<br />
<br />
* روش سه نقطهای (Fall of Potential)<br />
* روش چهار نقطهای ونر (Wenner Method)<br />
<br />
== طراحی سیستم ارت در صنایع ==<br />
<br />
در پروژههای صنعتی، طراحی سیستم ارت نیازمند تحلیل پارامترهای متعددی است:<br />
<br />
* مقاومت ویژه خاک<br />
* جریان خطای اتصال کوتاه<br />
* سطح ولتاژ شبکه<br />
* شرایط محیطی و رطوبت خاک<br />
* مساحت سایت صنعتی<br />
<br />
در پستهای فشار قوی معمولاً از '''شبکه ارت مشبندی شده (Ground Grid)''' استفاده میشود که در زیر کل سایت نصب میگردد تا ولتاژ گام و تماس کاهش یابد.<br />
<br />
== ارت در سیستمهای ابزاردقیق ==<br />
<br />
در سیستمهای [[ابزاردقیق]]، کیفیت ارت تأثیر مستقیم بر عملکرد سنسورها و تجهیزات اندازهگیری دارد.<br />
<br />
انواع ارت مورد استفاده:<br />
<br />
* '''ارت حفاظتی (Protective Earth)'''<br />
* '''ارت سیگنال (Signal Ground)'''<br />
* '''ارت تمیز (Clean Earth)'''<br />
<br />
تفکیک صحیح این مسیرها از ایجاد نویز الکتریکی و خطاهای اندازهگیری جلوگیری میکند.<br />
<br />
== استانداردهای مرتبط با سیستم ارت ==<br />
<br />
طراحی و اجرای سیستم ارت باید مطابق استانداردهای بینالمللی انجام شود:<br />
<br />
* '''IEC 60364''' – Electrical Installations<br />
* '''IEEE 80''' – Guide for Safety in AC Substation Grounding<br />
* '''BS 7430''' – Code of Practice for Earthing<br />
* '''NFPA 70 (NEC)''' – National Electrical Code<br />
<br />
این استانداردها الزامات مربوط به طراحی، اندازهگیری مقاومت زمین و حفاظت در برابر شوک الکتریکی را مشخص میکنند.<br />
<br />
== جستارهای وابسته ==<br />
<br />
* [[تابلو برق]]<br />
* [[کلید محافظ جان]]<br />
* [[صاعقه گیر]]<br />
* [[برق صنعتی]]<br />
* [[سیستمهای حفاظتی]]<br />
<br />
== منابع ==<br />
<br />
* IEEE Std 80 – Guide for Safety in AC Substation Grounding<br />
* IEC 60364 Electrical Installations Standard<br />
* Paul Gill – Electrical Power Equipment Maintenance<br />
* راهنمای طراحی سیستم اتصال زمین در تأسیسات صنعتی<br />
<br />
[[رده:ناشناس]]<br />
[[رده:آموزش برق صنعتی]]<br />
[[رده:سیستمهای حفاظتی]]</div>Lalehzaronline