http://lalehzaronline.com/wiki/index.php?action=history&feed=atom&title=MODBUS
MODBUS - تاریخچهٔ نسخهها
2026-05-31T07:02:10Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.45.3
http://lalehzaronline.com/wiki/index.php?title=MODBUS&diff=2095&oldid=prev
Lalehzaronline: Lalehzaronline صفحهٔ مدباس را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به MODBUS منتقل کرد
2026-05-08T03:20:29Z
<p>Lalehzaronline صفحهٔ <a href="/wiki/index.php/%D9%85%D8%AF%D8%A8%D8%A7%D8%B3" class="mw-redirect" title="مدباس">مدباس</a> را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به <a href="/wiki/index.php/MODBUS" title="MODBUS">MODBUS</a> منتقل کرد</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۲۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="fa"><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div>
</td></tr></table>
Lalehzaronline
http://lalehzaronline.com/wiki/index.php?title=MODBUS&diff=2086&oldid=prev
Lalehzaronline در ۸ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۲:۵۸
2026-05-08T02:58:50Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۲:۵۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l60">خط ۶۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کدهای خطا (Exception Responses) ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== کدهای خطا (Exception Responses) ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اگر Slave درک درستی از پیام داشته باشد اما نتواند آن را اجرا کند (مثلاً درخواست آدرسی که وجود ندارد)، یک پاسخ استثنا (Exception) تولید میکند. در این حالت، Slave کد عملیاتی (FC) دریافتی را با عدد '''128''' ('''0x80''' در هگزادسیمال) جمع کرده و ارسال میکند. کدهای خطای رایج شامل کد '''01''' (فانکشن کد غیرمجاز) و کد '''02''' (آدرس داده غیرمجاز) است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اگر Slave درک درستی از پیام داشته باشد اما نتواند آن را اجرا کند (مثلاً درخواست آدرسی که وجود ندارد)، یک پاسخ استثنا (Exception) تولید میکند. در این حالت، Slave کد عملیاتی (FC) دریافتی را با عدد '''128''' ('''0x80''' در هگزادسیمال) جمع کرده و ارسال میکند. کدهای خطای رایج شامل کد '''01''' (فانکشن کد غیرمجاز) و کد '''02''' (آدرس داده غیرمجاز) است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== جستارها==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[فیلدباس]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[PLC]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[DCS]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:شبکههای صنعتی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:شبکههای صنعتی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:فیلدباس]]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{ContactUs}}</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:DCS]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ناشناس]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ناشناس]]</div></td></tr>
</table>
Lalehzaronline
http://lalehzaronline.com/wiki/index.php?title=MODBUS&diff=2085&oldid=prev
Lalehzaronline در ۸ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۲:۵۷
2026-05-08T02:57:13Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۲:۵۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l61">خط ۶۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اگر Slave درک درستی از پیام داشته باشد اما نتواند آن را اجرا کند (مثلاً درخواست آدرسی که وجود ندارد)، یک پاسخ استثنا (Exception) تولید میکند. در این حالت، Slave کد عملیاتی (FC) دریافتی را با عدد '''128''' ('''0x80''' در هگزادسیمال) جمع کرده و ارسال میکند. کدهای خطای رایج شامل کد '''01''' (فانکشن کد غیرمجاز) و کد '''02''' (آدرس داده غیرمجاز) است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اگر Slave درک درستی از پیام داشته باشد اما نتواند آن را اجرا کند (مثلاً درخواست آدرسی که وجود ندارد)، یک پاسخ استثنا (Exception) تولید میکند. در این حالت، Slave کد عملیاتی (FC) دریافتی را با عدد '''128''' ('''0x80''' در هگزادسیمال) جمع کرده و ارسال میکند. کدهای خطای رایج شامل کد '''01''' (فانکشن کد غیرمجاز) و کد '''02''' (آدرس داده غیرمجاز) است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آموزش </del>شبکههای صنعتی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:شبکههای صنعتی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فیلدباس]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فیلدباس]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:DCS]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:DCS]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ناشناس]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ناشناس]]</div></td></tr>
</table>
Lalehzaronline
http://lalehzaronline.com/wiki/index.php?title=MODBUS&diff=2084&oldid=prev
Lalehzaronline: صفحهای تازه حاوی «{{مطلب آموزشی |عنوان=مدباس (Modbus) - بررسی جامع و تخصصی |خلاصه=پروتکل ارتباطی لایه کاربرد (Application Layer) بر مبنای معماری کلاینت/سرور که به عنوان استاندارد دوفاکتو در اتوماسیون صنعتی و ابزار دقیق شناخته میشود. |موضوعات=شبکههای صنعتی، سیستمهای کنت...» ایجاد کرد
2026-05-08T02:56:44Z
<p>صفحهای تازه حاوی «{{مطلب آموزشی |عنوان=مدباس (Modbus) - بررسی جامع و تخصصی |خلاصه=پروتکل ارتباطی لایه کاربرد (Application Layer) بر مبنای معماری کلاینت/سرور که به عنوان استاندارد دوفاکتو در اتوماسیون صنعتی و ابزار دقیق شناخته میشود. |موضوعات=شبکههای صنعتی، سیستمهای کنت...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{مطلب آموزشی<br />
|عنوان=مدباس (Modbus) - بررسی جامع و تخصصی<br />
|خلاصه=پروتکل ارتباطی لایه کاربرد (Application Layer) بر مبنای معماری کلاینت/سرور که به عنوان استاندارد دوفاکتو در اتوماسیون صنعتی و ابزار دقیق شناخته میشود.<br />
|موضوعات=شبکههای صنعتی، سیستمهای کنترل توزیعشده ([[DCS]])، کنترلکنندههای منطقی برنامهپذیر ([[PLC]])، اسکادا ([[SCADA]])<br />
|سطح=تخصصی<br />
}}<br />
<br />
'''مدباس (Modbus)''' یک پروتکل ارتباطی صنعتی در لایه هفتم مدل مرجع OSI (لایه کاربرد یا Application Layer) است که در سال ۱۹۷۹ توسط Modicon ابداع گردید. این پروتکل، ارتباط پیاممحور کلاینت/سرور (Client/Server) یا ارباب/برده (Master/Slave) را بین تجهیزات متصل به انواع مختلف باسها و شبکهها فراهم میکند. در مهندسی ابزار دقیق و اتوماسیون، مدباس به دلیل شفافیت در ساختار فریم اطلاعاتی، سادگی پیادهسازی و عدم وابستگی به سختافزار (Hardware-agnostic)، به رایجترین زبان مشترک برای تجمیع دادههای سنسورها، درایوها (VFD)، سیستمهای توزیع توان و کنترلرها تبدیل شده است.<br />
<br />
== معماری و ساختار فریم (ADU و PDU) ==<br />
در استاندارد مدباس، واحد دادههای پروتکل (PDU) مستقل از لایههای ارتباطی زیرین تعریف میشود. با این حال، فرمت کلی پیام با توجه به بستر فیزیکی گسترش مییابد تا واحد دادههای کاربرد (ADU) را تشکیل دهد.<br />
* '''PDU (Protocol Data Unit):''' شامل کد عملیاتی (Function Code) و دادهها (Data) است.<br />
* '''ADU (Application Data Unit):''' شامل اطلاعات آدرسدهی، PDU و خطایابی است.<br />
<br />
رابطه کلی به این صورت است: '''ADU = Address + PDU + Error Check'''<br />
<br />
== لایه فیزیکی و توپولوژی شبکه ==<br />
اگرچه مدباس پروتکلی در لایه کاربرد است، اما پیادهسازی سریال آن غالباً بر روی استانداردهای فیزیکی EIA/TIA-485 (معروف به RS-485) و EIA/TIA-232 (معروف به RS-232) انجام میشود.<br />
* '''توپولوژی:''' استاندارد RS-485 در مدباس به صورت باس زنجیرهای (Daisy-chain) پیادهسازی میشود. توپولوژیهای ستارهای (Star) در بستر سریال مجاز نیستند و موجب انعکاس سیگنال (Signal Reflection) میشوند.<br />
* '''مقاومتهای پایانخط (Termination Resistors):''' در شبکههای طولانی یا باود ریت (Baud Rate) بالا، دو انتهای فیزیکی باس باید با مقاومتهای تطبیق امپدانس (معمولاً '''R = 120 \Omega''') بسته شوند تا از اعوجاج سیگنال جلوگیری گردد.<br />
* '''طول و سرعت شبکه:''' در شبکههای RS-485 دونیمهدوطرفه (2-Wire Half-Duplex)، حداکثر طول کابل بدون تکرارکننده (Repeater) برابر با '''1200''' متر در سرعت '''9600''' bps یا '''19200''' bps است. سرعت باس میتواند از '''1200''' bps تا '''115200''' bps و حتی بالاتر متغیر باشد.<br />
<br />
== استانداردهای انتقال (Transmission Modes) ==<br />
<br />
=== Modbus RTU (Remote Terminal Unit) ===<br />
در پیادهسازی RTU، از کدگذاری باینری (Binary) فشرده استفاده میشود.<br />
* '''فریمبندی پیام:''' پیامها با یک سکوت (Idle time) به اندازه حداقل زمان ارسال '''3.5''' کاراکتر ('''t_{3.5}''') در شبکه از یکدیگر تفکیک میشوند.<br />
* '''خطایابی:''' از الگوریتم بررسی افزونگی چرخهای ۱۶ بیتی (CRC-16) استفاده میکند.<br />
<br />
=== Modbus ASCII ===<br />
هر بایت از پیام به عنوان دو کاراکتر اَسکی هگزادسیمال ارسال میشود.<br />
* '''فریمبندی پیام:''' فریمها با کاراکتر دونقطه (''':''') آغاز شده و با کاراکترهای (CR LF) خاتمه مییابند.<br />
* '''خطایابی:''' از روش بررسی افزونگی طولی (LRC) استفاده میکند.<br />
<br />
=== Modbus TCP/IP ===<br />
مدباس TCP روی پورت استاندارد '''502''' عمل میکند. در این روش، بایت خطایابی (CRC/LRC) و آدرس Slave از ADU سریال حذف شده و به جای آن یک هدر اختصاصی به نام MBAP (Modbus Application Protocol) به طول '''7''' بایت در ابتدای پیام قرار میگیرد. <br />
<br />
== سیستم آدرسدهی و مدیریت حافظه (Data Model) ==<br />
مدباس دارای یک مدل دادهای چهارگانه با آدرسدهی مبتنی بر Offset است. اختلاف بین آدرس فیزیکی (Base-0) و آدرس منطقی (Base-1) یکی از نکات حیاتی در برنامهنویسی HMI و PLC است.<br />
<br />
* '''Coils ('''0xxxx'''):''' متغیرهای گسسته خواندنی/نوشتنی. آدرس منطقی '''00001''' تا '''09999'''.<br />
* '''Discrete Inputs ('''1xxxx'''):''' متغیرهای گسسته فقط خواندنی (وضعیت سختافزار). آدرس منطقی '''10001''' تا '''19999'''.<br />
* '''Input Registers ('''3xxxx'''):''' رجیسترهای ۱۶ بیتی آنالوگ فقط خواندنی. آدرس منطقی '''30001''' تا '''39999'''.<br />
* '''Holding Registers ('''4xxxx'''):''' رجیسترهای ۱۶ بیتی خواندنی/نوشتنی. آدرس منطقی '''40001''' تا '''49999'''.<br />
<br />
'''چالش ترتیب بایتها (Endianness):'''<br />
استاندارد مدباس از روش Big-Endian برای ارسال مقادیر ۱۶ بیتی استفاده میکند (بایت با ارزش بالاتر ابتدا ارسال میشود). با این حال، هنگام خواندن مقادیر ۳۲ بیتی (مانند Floating Point یا DWord) که نیاز به دو رجیستر دارند، سازندگان مختلف ممکن است از روشهای Little-Endian یا Byte Swap / Word Swap استفاده کنند که برنامهنویس باید در نرمافزار مانیتورینگ آن را تصحیح نماید.<br />
<br />
== کدهای عملیاتی استاندارد (Function Codes) ==<br />
فانکشن کدها (FC) تعیینکننده نوع عملیاتی هستند که Master از Slave درخواست میکند. پرکاربردترین این کدها در صنعت عبارتند از:<br />
* '''FC 01 (0x01):''' خواندن وضعیت کویلها (Read Coils)<br />
* '''FC 02 (0x02):''' خواندن ورودیهای گسسته (Read Discrete Inputs)<br />
* '''FC 03 (0x03):''' خواندن رجیسترهای نگهدارنده (Read Holding Registers)<br />
* '''FC 04 (0x04):''' خواندن رجیسترهای ورودی (Read Input Registers)<br />
* '''FC 05 (0x05):''' نوشتن در یک کویل منفرد (Write Single Coil)<br />
* '''FC 06 (0x06):''' نوشتن در یک رجیستر منفرد (Write Single Register)<br />
* '''FC 15 (0x0F):''' نوشتن در چندین کویل به صورت گروهی (Write Multiple Coils)<br />
* '''FC 16 (0x10):''' نوشتن در چندین رجیستر به صورت گروهی (Write Multiple Registers)<br />
<br />
== کدهای خطا (Exception Responses) ==<br />
اگر Slave درک درستی از پیام داشته باشد اما نتواند آن را اجرا کند (مثلاً درخواست آدرسی که وجود ندارد)، یک پاسخ استثنا (Exception) تولید میکند. در این حالت، Slave کد عملیاتی (FC) دریافتی را با عدد '''128''' ('''0x80''' در هگزادسیمال) جمع کرده و ارسال میکند. کدهای خطای رایج شامل کد '''01''' (فانکشن کد غیرمجاز) و کد '''02''' (آدرس داده غیرمجاز) است.<br />
<br />
[[رده:آموزش شبکههای صنعتی]]<br />
[[رده:فیلدباس]]<br />
[[رده:DCS]]<br />
[[رده:ناشناس]]</div>
Lalehzaronline