http://lalehzaronline.com/wiki/index.php?action=history&feed=atom&title=SCADA SCADA - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-05-31T07:02:24Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.45.3 http://lalehzaronline.com/wiki/index.php?title=SCADA&diff=2012&oldid=prev Lalehzaronline در ۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۴:۴۴ 2026-05-03T04:44:31Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۴:۴۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{مطلب آموزشی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|عنوان=سیستم اسکادا (SCADA) در اتوماسیون صنعتی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|خلاصه=اسکادا (SCADA) سامانه‌ای نرم‌افزاری-سخت‌افزاری برای نظارت، کنترل و جمع‌آوری داده‌ها در فرآیندهای صنعتی و زیرساخت‌های بزرگ است. این سیستم‌ها به اپراتورها و مهندسان امکان مشاهده بلادرنگ وضعیت تجهیزات، ثبت داده‌های عملیاتی و صدور فرمان‌های کنترلی را می‌دهند و نقش واسط و حیاتی میان تجهیزات سطح میدان (مانند سنسورها و PLCها) و سطح مدیریت سازمان را ایفا می‌کنند.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|موضوعات=[[:رده:آموزش اتوماسیون صنعتی|اتوماسیون صنعتی]]، مانیتورینگ صنعتی، [[HMI]]، [[PLC]]، [[DCS]]، شبکه‌های صنعتی، کنترل و نظارت</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|سطح=متوسط تا تخصصی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>= سیستم اسکادا (SCADA) در اتوماسیون صنعتی =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>= سیستم اسکادا (SCADA) در اتوماسیون صنعتی =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table> Lalehzaronline http://lalehzaronline.com/wiki/index.php?title=SCADA&diff=2001&oldid=prev Lalehzaronline در ۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۴۰ 2026-05-03T03:40:26Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۴۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l193">خط ۱۹۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[HMI]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[HMI]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[DCS]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[DCS]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==مطالب آموزشی بیشتر==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;categorytree mode="all" depth="20"&gt; مطالب آموزشی&lt;/categorytree&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr> </table> Lalehzaronline http://lalehzaronline.com/wiki/index.php?title=SCADA&diff=1991&oldid=prev Lalehzaronline در ۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۳۴ 2026-05-03T03:34:25Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۳۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l202">خط ۲۰۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:آموزش اتوماسیون صنعتی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:آموزش اتوماسیون صنعتی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{ContactUs}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{ContactUs}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ناشناس]]</ins></div></td></tr> </table> Lalehzaronline http://lalehzaronline.com/wiki/index.php?title=SCADA&diff=1980&oldid=prev Lalehzaronline: /* سیستم اسکادا (SCADA) در اتوماسیون صنعتی */ 2026-05-03T03:17:04Z <p><span class="autocomment">سیستم اسکادا (SCADA) در اتوماسیون صنعتی</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۱۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;اسکادا&#039;&#039;&#039; (به انگلیسی: &#039;&#039;&#039;Supervisory Control And Data Acquisition&#039;&#039;&#039; یا &#039;&#039;&#039;SCADA&#039;&#039;&#039;) سامانه‌ای نرم‌افزاری–سخت‌افزاری برای &#039;&#039;&#039;نظارت، کنترل و جمع‌آوری داده‌ها&#039;&#039;&#039; در فرآیندهای صنعتی و زیرساخت‌های بزرگ است. این سیستم‌ها به اپراتورها و مهندسان اجازه می‌دهند وضعیت تجهیزات و فرآیندها را به‌صورت بلادرنگ (Real-Time) مشاهده کرده، داده‌های عملیاتی را ثبت کنند و در صورت نیاز فرمان‌های کنترلی صادر نمایند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;اسکادا&#039;&#039;&#039; (به انگلیسی: &#039;&#039;&#039;Supervisory Control And Data Acquisition&#039;&#039;&#039; یا &#039;&#039;&#039;SCADA&#039;&#039;&#039;) سامانه‌ای نرم‌افزاری–سخت‌افزاری برای &#039;&#039;&#039;نظارت، کنترل و جمع‌آوری داده‌ها&#039;&#039;&#039; در فرآیندهای صنعتی و زیرساخت‌های بزرگ است. این سیستم‌ها به اپراتورها و مهندسان اجازه می‌دهند وضعیت تجهیزات و فرآیندها را به‌صورت بلادرنگ (Real-Time) مشاهده کرده، داده‌های عملیاتی را ثبت کنند و در صورت نیاز فرمان‌های کنترلی صادر نمایند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>SCADA یکی از مهم‌ترین لایه‌های معماری [[اتوماسیون صنعتی]] محسوب می‌شود و نقش واسط میان تجهیزات سطح میدان (مانند سنسورها، [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پی‌ال‌سی|</del>PLC]]ها و [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرتی‌یو|</del>RTU]]ها) و سطح مدیریت و نظارت را ایفا می‌کند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>SCADA یکی از مهم‌ترین لایه‌های معماری [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:رده:آموزش اتوماسیون صنعتی|</ins>اتوماسیون صنعتی]] محسوب می‌شود و نقش واسط میان تجهیزات سطح میدان (مانند سنسورها، [[PLC]]ها و [[RTU]]ها) و سطح مدیریت و نظارت را ایفا می‌کند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیستم‌های SCADA در صنایع بزرگ مانند نفت و گاز، نیروگاه‌ها، شبکه‌های توزیع برق، خطوط انتقال آب، سیستم‌های حمل‌ونقل و کارخانه‌های تولیدی به‌طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیستم‌های SCADA در صنایع بزرگ مانند نفت و گاز، نیروگاه‌ها، شبکه‌های توزیع برق، خطوط انتقال آب، سیستم‌های حمل‌ونقل و کارخانه‌های تولیدی به‌طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرند.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l66">خط ۶۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== ایستگاه اپراتور (HMI) ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== ایستگاه اپراتور (HMI) ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''رابط انسان و ماشین''' یا [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اچ‌ام‌آی|</del>HMI]] محیطی گرافیکی برای مشاهده وضعیت سیستم و تعامل با فرآیند فراهم می‌کند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''رابط انسان و ماشین''' یا [[HMI]] محیطی گرافیکی برای مشاهده وضعیت سیستم و تعامل با فرآیند فراهم می‌کند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اپراتورها از طریق HMI می‌توانند:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اپراتورها از طریق HMI می‌توانند:</div></td></tr> </table> Lalehzaronline http://lalehzaronline.com/wiki/index.php?title=SCADA&diff=1979&oldid=prev Lalehzaronline: /* جستارهای وابسته */ 2026-05-03T03:15:34Z <p><span class="autocomment">جستارهای وابسته</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۱۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l192">خط ۱۹۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[آشنایی_با_کنترل_حرکت_در_اتوماسیون_صنعتی|کنترل‌کننده حرکت]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[آشنایی_با_کنترل_حرکت_در_اتوماسیون_صنعتی|کنترل‌کننده حرکت]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[HMI]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[HMI]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دی‌سی‌اس</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">DCS</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr> </table> Lalehzaronline http://lalehzaronline.com/wiki/index.php?title=SCADA&diff=1978&oldid=prev Lalehzaronline: /* ارتباطات در سیستم SCADA */ 2026-05-03T03:15:14Z <p><span class="autocomment">ارتباطات در سیستم SCADA</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۱۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l118">خط ۱۱۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ارتباط میان اجزای سیستم SCADA از طریق شبکه‌های صنعتی انجام می‌شود. برخی از رایج‌ترین پروتکل‌های ارتباطی عبارت‌اند از:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ارتباط میان اجزای سیستم SCADA از طریق شبکه‌های صنعتی انجام می‌شود. برخی از رایج‌ترین پروتکل‌های ارتباطی عبارت‌اند از:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مودباس]] (</del>Modbus RTU / TCP<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* Modbus RTU / TCP</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پروفی‌باس]] (</del>PROFIBUS<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* PROFIBUS</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پروفی‌نت]] (</del>PROFINET<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* PROFINET</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دی‌ان‌پی۳]] (</del>DNP3<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*DNP3</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوپی‌سی</del>]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(OPC / OPC UA)</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">OPC</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اترکت]] (</del>EtherCAT<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* EtherCAT</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پروتکل OPC UA امروزه یکی از مهم‌ترین استانداردهای ارتباطی برای یکپارچه‌سازی سیستم‌های صنعتی محسوب می‌شود.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پروتکل OPC UA امروزه یکی از مهم‌ترین استانداردهای ارتباطی برای یکپارچه‌سازی سیستم‌های صنعتی محسوب می‌شود.</div></td></tr> </table> Lalehzaronline http://lalehzaronline.com/wiki/index.php?title=SCADA&diff=1977&oldid=prev Lalehzaronline: /* سطح کنترل (Control Level) */ 2026-05-03T03:12:09Z <p><span class="autocomment">سطح کنترل (Control Level)</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۱۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l39">خط ۳۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این لایه کنترل‌کننده‌های صنعتی قرار دارند:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در این لایه کنترل‌کننده‌های صنعتی قرار دارند:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پی‌ال‌سی</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">PLC</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرتی‌یو</del>]] (Remote Terminal Unit)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">RTU</ins>]] (Remote Terminal Unit)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* کنترل‌کننده‌های توزیع‌شده (DCS)</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* کنترل‌کننده‌های توزیع‌شده (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>DCS<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این تجهیزات داده‌های سنسورها را دریافت کرده و منطق کنترلی را اجرا می‌کنند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این تجهیزات داده‌های سنسورها را دریافت کرده و منطق کنترلی را اجرا می‌کنند.</div></td></tr> </table> Lalehzaronline http://lalehzaronline.com/wiki/index.php?title=SCADA&diff=1976&oldid=prev Lalehzaronline: /* تاریخچه و تکامل SCADA */ 2026-05-03T03:11:31Z <p><span class="autocomment">تاریخچه و تکامل SCADA</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۳:۱۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">خط ۱۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* نسل چهارم: SCADA مبتنی بر اینترنت و رایانش ابری</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* نسل چهارم: SCADA مبتنی بر اینترنت و رایانش ابری</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امروزه سیستم‌های SCADA به عنوان بخشی از معماری [[صنعت ۴٫۰]] و سیستم‌های هوشمند صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امروزه سیستم‌های SCADA به عنوان بخشی از معماری [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Industry 4.0|</ins>صنعت ۴٫۰]] و سیستم‌های هوشمند صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== معماری سیستم SCADA ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== معماری سیستم SCADA ==</div></td></tr> </table> Lalehzaronline http://lalehzaronline.com/wiki/index.php?title=SCADA&diff=1963&oldid=prev Lalehzaronline: صفحه‌ای تازه حاوی «= سیستم اسکادا (SCADA) در اتوماسیون صنعتی = '''اسکادا''' (به انگلیسی: '''Supervisory Control And Data Acquisition''' یا '''SCADA''') سامانه‌ای نرم‌افزاری–سخت‌افزاری برای '''نظارت، کنترل و جمع‌آوری داده‌ها''' در فرآیندهای صنعتی و زیرساخت‌های بزرگ است. این سیستم‌ها به اپرات...» ایجاد کرد 2026-05-03T02:48:41Z <p>صفحه‌ای تازه حاوی «= سیستم اسکادا (SCADA) در اتوماسیون صنعتی = &#039;&#039;&#039;اسکادا&#039;&#039;&#039; (به انگلیسی: &#039;&#039;&#039;Supervisory Control And Data Acquisition&#039;&#039;&#039; یا &#039;&#039;&#039;SCADA&#039;&#039;&#039;) سامانه‌ای نرم‌افزاری–سخت‌افزاری برای &#039;&#039;&#039;نظارت، کنترل و جمع‌آوری داده‌ها&#039;&#039;&#039; در فرآیندهای صنعتی و زیرساخت‌های بزرگ است. این سیستم‌ها به اپرات...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>= سیستم اسکادا (SCADA) در اتوماسیون صنعتی =<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;اسکادا&#039;&#039;&#039; (به انگلیسی: &#039;&#039;&#039;Supervisory Control And Data Acquisition&#039;&#039;&#039; یا &#039;&#039;&#039;SCADA&#039;&#039;&#039;) سامانه‌ای نرم‌افزاری–سخت‌افزاری برای &#039;&#039;&#039;نظارت، کنترل و جمع‌آوری داده‌ها&#039;&#039;&#039; در فرآیندهای صنعتی و زیرساخت‌های بزرگ است. این سیستم‌ها به اپراتورها و مهندسان اجازه می‌دهند وضعیت تجهیزات و فرآیندها را به‌صورت بلادرنگ (Real-Time) مشاهده کرده، داده‌های عملیاتی را ثبت کنند و در صورت نیاز فرمان‌های کنترلی صادر نمایند.<br /> <br /> SCADA یکی از مهم‌ترین لایه‌های معماری [[اتوماسیون صنعتی]] محسوب می‌شود و نقش واسط میان تجهیزات سطح میدان (مانند سنسورها، [[پی‌ال‌سی|PLC]]ها و [[آرتی‌یو|RTU]]ها) و سطح مدیریت و نظارت را ایفا می‌کند.<br /> <br /> سیستم‌های SCADA در صنایع بزرگ مانند نفت و گاز، نیروگاه‌ها، شبکه‌های توزیع برق، خطوط انتقال آب، سیستم‌های حمل‌ونقل و کارخانه‌های تولیدی به‌طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرند.<br /> <br /> == تاریخچه و تکامل SCADA ==<br /> <br /> نخستین سیستم‌های SCADA در دهه ۱۹۶۰ میلادی برای نظارت بر شبکه‌های انتقال انرژی توسعه یافتند. در ابتدا این سیستم‌ها مبتنی بر رایانه‌های مرکزی (Mainframe) بودند و ارتباطات از طریق خطوط مخابراتی اختصاصی انجام می‌شد.<br /> <br /> با پیشرفت فناوری رایانه و شبکه، SCADA به تدریج تکامل یافت:<br /> <br /> * نسل اول: سیستم‌های متمرکز (Monolithic)<br /> * نسل دوم: سیستم‌های توزیع‌شده (Distributed)<br /> * نسل سوم: سیستم‌های شبکه‌ای (Networked SCADA)<br /> * نسل چهارم: SCADA مبتنی بر اینترنت و رایانش ابری<br /> <br /> امروزه سیستم‌های SCADA به عنوان بخشی از معماری [[صنعت ۴٫۰]] و سیستم‌های هوشمند صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرند.<br /> <br /> == معماری سیستم SCADA ==<br /> <br /> معماری یک سیستم SCADA معمولاً از چندین لایه تشکیل می‌شود:<br /> <br /> === سطح میدان (Field Level) ===<br /> <br /> در این سطح تجهیزات فیزیکی فرآیند قرار دارند:<br /> <br /> * سنسورها<br /> * عملگرها (Actuators)<br /> * موتورهای صنعتی<br /> * شیرهای کنترلی<br /> <br /> این تجهیزات اطلاعات فرآیندی مانند فشار، دما، سطح و جریان را اندازه‌گیری می‌کنند.<br /> <br /> === سطح کنترل (Control Level) ===<br /> <br /> در این لایه کنترل‌کننده‌های صنعتی قرار دارند:<br /> <br /> * [[پی‌ال‌سی]]<br /> * [[آرتی‌یو]] (Remote Terminal Unit)<br /> * کنترل‌کننده‌های توزیع‌شده (DCS)<br /> <br /> این تجهیزات داده‌های سنسورها را دریافت کرده و منطق کنترلی را اجرا می‌کنند.<br /> <br /> === سطح نظارت (Supervisory Level) ===<br /> <br /> این سطح شامل سرورهای SCADA و ایستگاه‌های کاری اپراتور است که وظایف زیر را انجام می‌دهند:<br /> <br /> * نمایش گرافیکی فرآیند<br /> * ثبت داده‌ها<br /> * مدیریت آلارم‌ها<br /> * صدور فرمان‌های کنترلی<br /> <br /> === سطح مدیریت (Enterprise Level) ===<br /> <br /> در این لایه اطلاعات SCADA با سیستم‌های مدیریتی سازمان مانند ERP و MES یکپارچه می‌شود.<br /> <br /> == اجزای اصلی سیستم SCADA ==<br /> <br /> === سرور SCADA ===<br /> <br /> هسته اصلی سیستم است که داده‌ها را از کنترل‌کننده‌ها دریافت کرده و پردازش می‌کند. این سرورها معمولاً دارای قابلیت افزونگی (Redundancy) برای افزایش قابلیت اطمینان هستند.<br /> <br /> === ایستگاه اپراتور (HMI) ===<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;رابط انسان و ماشین&#039;&#039;&#039; یا [[اچ‌ام‌آی|HMI]] محیطی گرافیکی برای مشاهده وضعیت سیستم و تعامل با فرآیند فراهم می‌کند.<br /> <br /> اپراتورها از طریق HMI می‌توانند:<br /> <br /> * وضعیت تجهیزات را مشاهده کنند<br /> * آلارم‌ها را بررسی کنند<br /> * پارامترهای فرآیند را تغییر دهند<br /> <br /> === پایگاه داده تاریخی (Historian) ===<br /> <br /> یکی از مهم‌ترین اجزای SCADA پایگاه داده تاریخی است که داده‌های فرآیندی را در بازه‌های زمانی طولانی ذخیره می‌کند.<br /> <br /> این داده‌ها برای موارد زیر استفاده می‌شوند:<br /> <br /> * تحلیل عملکرد سیستم<br /> * بهینه‌سازی فرآیند<br /> * نگهداری پیش‌بینانه<br /> <br /> === سیستم مدیریت آلارم (Alarm Management) ===<br /> <br /> این سیستم رویدادهای غیرعادی را تشخیص داده و به اپراتور اطلاع می‌دهد. مدیریت صحیح آلارم‌ها برای جلوگیری از بروز حوادث صنعتی اهمیت حیاتی دارد.<br /> <br /> == عملکرد سیستم SCADA ==<br /> <br /> یک سیستم SCADA وظایف اصلی زیر را انجام می‌دهد:<br /> <br /> === جمع‌آوری داده (Data Acquisition) ===<br /> <br /> داده‌ها از طریق PLC یا RTU از سنسورها دریافت شده و به سرور SCADA منتقل می‌شوند.<br /> <br /> === نظارت بر فرآیند (Monitoring) ===<br /> <br /> وضعیت تجهیزات و پارامترهای فرآیندی به صورت گرافیکی نمایش داده می‌شود.<br /> <br /> === کنترل نظارتی (Supervisory Control) ===<br /> <br /> اپراتور می‌تواند فرمان‌هایی مانند:<br /> <br /> * روشن یا خاموش کردن تجهیزات<br /> * تغییر نقطه تنظیم (Setpoint)<br /> * اجرای توالی‌های عملیاتی<br /> <br /> را صادر کند.<br /> <br /> === ثبت و تحلیل داده‌ها ===<br /> <br /> SCADA داده‌های تاریخی را ذخیره کرده و امکان تحلیل روندها (Trend Analysis) را فراهم می‌کند.<br /> <br /> == ارتباطات در سیستم SCADA ==<br /> <br /> ارتباط میان اجزای سیستم SCADA از طریق شبکه‌های صنعتی انجام می‌شود. برخی از رایج‌ترین پروتکل‌های ارتباطی عبارت‌اند از:<br /> <br /> * [[مودباس]] (Modbus RTU / TCP)<br /> * [[پروفی‌باس]] (PROFIBUS)<br /> * [[پروفی‌نت]] (PROFINET)<br /> * [[دی‌ان‌پی۳]] (DNP3)<br /> * [[اوپی‌سی]] (OPC / OPC UA)<br /> * [[اترکت]] (EtherCAT)<br /> <br /> پروتکل OPC UA امروزه یکی از مهم‌ترین استانداردهای ارتباطی برای یکپارچه‌سازی سیستم‌های صنعتی محسوب می‌شود.<br /> <br /> == ویژگی‌های کلیدی سیستم‌های SCADA مدرن ==<br /> <br /> سیستم‌های SCADA مدرن دارای قابلیت‌های پیشرفته‌ای هستند، از جمله:<br /> <br /> * پردازش داده در زمان واقعی<br /> * مقیاس‌پذیری بالا<br /> * افزونگی و قابلیت اطمینان بالا<br /> * پشتیبانی از شبکه‌های گسترده<br /> * امنیت سایبری صنعتی<br /> * تحلیل داده و گزارش‌گیری پیشرفته<br /> <br /> == کاربردهای SCADA در صنعت ==<br /> <br /> سیستم‌های SCADA در بسیاری از زیرساخت‌های حیاتی و صنایع استفاده می‌شوند:<br /> <br /> * شبکه‌های تولید و توزیع برق<br /> * صنایع نفت، گاز و پتروشیمی<br /> * سیستم‌های تصفیه آب و فاضلاب<br /> * خطوط لوله انتقال<br /> * صنایع فولاد و سیمان<br /> * سیستم‌های حمل‌ونقل ریلی<br /> <br /> == مزایا و محدودیت‌های SCADA ==<br /> <br /> === مزایا ===<br /> <br /> * نظارت متمرکز بر فرآیندهای صنعتی<br /> * افزایش بهره‌وری و قابلیت اطمینان سیستم<br /> * کاهش نیاز به حضور فیزیکی اپراتورها<br /> * امکان تحلیل داده‌های عملیاتی<br /> <br /> === محدودیت‌ها ===<br /> <br /> * هزینه اولیه بالا<br /> * نیاز به زیرساخت ارتباطی مناسب<br /> * چالش‌های امنیت سایبری<br /> <br /> == امنیت در سیستم‌های SCADA ==<br /> <br /> از آنجا که SCADA زیرساخت‌های حیاتی را کنترل می‌کند، امنیت آن اهمیت زیادی دارد. تهدیدات سایبری می‌توانند موجب اختلال در فرآیندهای صنعتی شوند.<br /> <br /> راهکارهای امنیتی شامل موارد زیر است:<br /> <br /> * جداسازی شبکه صنعتی<br /> * استفاده از فایروال‌های صنعتی<br /> * رمزنگاری ارتباطات<br /> * مدیریت دسترسی کاربران<br /> * پایش مداوم رویدادهای امنیتی<br /> <br /> == روندهای آینده SCADA ==<br /> <br /> تحولات فناوری در حال تغییر معماری SCADA هستند. برخی از مهم‌ترین روندهای آینده عبارت‌اند از:<br /> <br /> * ادغام SCADA با اینترنت اشیای صنعتی (IIoT)<br /> * استفاده از رایانش ابری<br /> * تحلیل داده‌های بزرگ (Big Data)<br /> * کاربرد هوش مصنوعی در نگهداری پیش‌بینانه<br /> * توسعه سیستم‌های SCADA مبتنی بر وب<br /> <br /> == جستارهای وابسته ==<br /> <br /> * [[:رده:آموزش اتوماسیون صنعتی|اتوماسیون صنعتی]]<br /> * [[PLC]]<br /> * [[آشنایی_با_کنترل_حرکت_در_اتوماسیون_صنعتی|کنترل‌کننده حرکت]]<br /> * [[HMI]]<br /> * [[دی‌سی‌اس]]<br /> <br /> == منابع ==<br /> <br /> * Boyer, S. &#039;&#039;SCADA: Supervisory Control and Data Acquisition&#039;&#039;<br /> * Bailey, D. &#039;&#039;Practical SCADA for Industry&#039;&#039;<br /> * IEC 60870 Telecontrol Standards<br /> * NIST Guide to Industrial Control Systems Security<br /> [[رده:آموزش اتوماسیون صنعتی]]<br /> {{ContactUs}}</div> Lalehzaronline